De eik vertelt (28) eik sterfte of slechte groei langs wegen.

juf-joke-pad-006

Eiken lands een zandpad. Juf joke pad.

Heel wat eiken zijn geplant langs wegen en hier  groot geworden. De verkeersdruk  en  de daar bij horende verharding zijn veranderd tijdens het leven van de eik. Een boom kan zo oud en groot worden als zijn standplaats toelaat. Denk hier aan voeding, wortelruimte en waterhuishouding. Maar ook (micro)klimaat en trillingen van het verkeer zijn meespelende factoren. Vroeger werden de bermen beplant met bomen voor de hout opbrengst nu er is er een beleid gericht op het maximaal oud laat worden van de bomen. Gevolg van bovenstaande is, oude bomen langs de wegen welke lang niet allemaal gezond zijn. Een bijkomend probleem is dat herplant op een uitgeputte smalle berm vaak problemen geeft. De bomen putten de bermen uit door de groei van takken en blad. Ook het afvoeren van maaisel verschraalt de berm. Dit proces kan vele decennia’s duren, bomen met name de eik is heel taai en kan er een mensenleven overdoen om af te sterven. Menig beheerder staat dan ook vragend bij een boom die een slechte gezondheid heeft met de gedachte; hou kan dit nu ze hebben het altijd goed gedaan.

Ook zie je regelmatig sterfte bij jonge geplante eiken. Na het planten van een boom in een berm heeft deze jaren lange zorg nodig, de eerste jaren is water geven belangrijk maar ook wortelruimte en voeding zijn belangrijke punten. Als je een boom plant moet je er voor (blijven)zorgen dat de standplaats genoeg te bieden heeft voor de boom. Bij het herplanten van uitgevallen bomen kunnen de bestaande grote bomen forse concurrenten zijn van water en voeding.

eiken-langs-een-zandpad

eiken langs een zandpad

Op de volgende foto’s een eikenrij langs een weg, de bomen hebben het moeilijk.

grote-eiken-langss-een-asvaltweg

Ondanks de schijnbaar slechte standplaats doen deze eiken het prima. Het is niet altijd makkelijk om een goede inschatting te maken van de bodem.

Op de volgende foto’s diverse eiken op diverse standplaatsen, elke boom/standplaats heeft zij eigen verhaal. Denk aan; bodemgesteldheid, langs de weg of vrij in het veld, bos etc. En iedere keer stellen wij andere eisen.

De eik vertelt (27) alles wat leeft gaat een keer dood.

Ondanks alle goede zorg en rust zijn deze eiken op het landgoed Twickel aan het eind van hum levenscyclus gekomen. Net zoals mensen worden planten ook genetisch oud. Een grillige vorm en dode takken zijn de uiterlijke kenmerken. De levenscyclus van bomen is in te delen in een jeugd , middelbare en afstervingsfase. Elke soort heeft zijn eigen uiterlijk maar in algemeen kun je stellen;  in de jeugdfase hebben de bomen een omhoog groeiende takkenstand, in de middelbare fase een uitgezakte takkenstand om zo veel mogelijk licht te kunnen pakken, in de afstervingsfase een onregelmatige kroon en takkenstand en dood hout.

eiken in de laatste levensfase

eiken in de laatste levensfase

gezonde eiken maar de leeftijd van de bomen is goed te zien

gezonde eiken maar de leeftijd van de bomen is goed te zien

Eiken op land goed Twickel

Diverse vb niet op landgoed Twickel maar gewoon in Drenthe.

Eik in het Reestdal. leeftijd 400 jaar?

Eik in het Reestdal. leeftijd 400 jaar? Maar nog lang niet in de afstervingsfase.

relatief jonge eik

relatief jonge eik

oude eik ook deze eik is in zijn middelbarefase en heeft nog moeiteloos vele jaren te goed.

oude eik, ook deze eik is in zijn middelbarefase maar heeft nog moeiteloos vele jaren te goed.

Geologische gebieden

Vlak over de grens in Drenthe bij Oosterwolde ligt het natuurgebied Het Mandeveld / It Mandefjild, daar is deze fotogenomen. Een prachtig gebied. De foto kan zomaar ergens in Drenthe zijn genomen. Geologisch is het één gebied.
panorama-1

Een stukje tekst van de webside geologievannederland; Het noordelijk zandgebied (Groningen, Friesland, Drenthe en het noorden van Overijssel) is een vrij laag glooiend gebied waar keileem en dekzand aan het oppervlak liggen. Bron http://www.geologievannederland.nl/landschap/landschappen/zandlandschap
In dit gebied lijken de heidelandschappen sterk op elkaar mede ook omdat ze een vergelijkbaar ontstaansgeschiedenis hebben en een vergelijkbare bodem.

Meer foto’s op mandeveld

Inheems?

Het begrip inheems kan op  nogal wat verschillende manieren worden uitgelegd, wat mij betreft is het niet genoeg als een plant ergens voorkomt. Hij moet zich zelf kunnen verplaatsen en vermeerderen in een bepaalde biotoop. De vlier en de braam zijn in Drenthe echte inheemse planten en komen in de natuur en in de bebouwde kom regelmatig voor. Over een heleboel planten kan er een hele discussie ontstaan het is maar hoe strak het begrip wordt uitgelegd.

De braam een echte inheemse plant zoals de verschillende bloemen laten zien. Zie bij de pagina over de braam(rechter kolom).

De vlier voelt zich even makkelijk thuis in het bos als in de bebouwde kom, komt bijna overal voor op een licht beschaduwde beschutte plaats. Een echte inheemse plant.


Meer foto’s op Natuurfoto’s Drenthe

De volgende planten heb ik in de natuur gevonden maar zijn wat mij betreft duidelijk geen inheemse planten. Omdat ze zich niet verplaatsen of vermeerderen.

De Bottelroos, gevonden in een heide terrein en in een berm.


Maagdenpalm, hooguit een stinseplant.


Gebroken hartje, hier in het bos komt hij elk jaar trouw terug maar blijft een flinke pol of groep.


Een tuin geranium in een berm, tuinafval.


De Rhododendron kan in Drenthe hele groepen maken maar verspreidt zich niet via zaad de mens is altijd de verplaatsende factoor, in andere delen van het land kan hij zich gedragen als een invasieve soort.


Vogelmelk in een berm.

De agressieve Bospest

In het Mantingerveld bij de ijsbaan van Nieuw Balinge licht een heideveld/zandverstuiving waar de Amerikaanse vogelkers of bospest toch een ware plaag is getuigen de volgende foto’s. Wat hier het beste is om te doen is een lastige vraag. Als hij niet bestreden wordt kan hij zich hier enorm gaan vermenigvuldigen en misschien wel het hele terrein gaan bezetten. Mechanisch bestrijden (kappen) is een heel kostbare verhaal omdat de plant continu blijft uitlopen. Begrazing is misschien wel de enigste haalbare oplossing, dit is weer lastig bij relatief kleine stukken. Vooral grotere wilde dieren kunnen van afrasteringen last hebben etc.

zandduinen zaterdag 3 mei 2014

zandduinen zaterdag 3 mei 2014. op de voorgrond links onder in enkele kiem planten van de Bospest

zandverstuiving met bospest 2016

zandverstuiving met Bospest mei 2016

zandverstuivingheide 2016

zandverstuiving / heide mei 2016, de zelfde hoek als de bovenste foto.

Het pijpenstrootje, een verlandingsplant.

Een polvormende plant met een bijzonder verhaal. Een plant waarvan de dode resten van voorgaande jaren aan/in de pol blijven zitten. Tussen de polen in is er dan ook een ophoping van dode plantresten. Omdat de wind veel minder vat heeft op de bodem is er geen erosie maar een ophoping van plantresten en bv zand en bladeren dat door de wind wordt aangevoerd. Op deze wijze zijn al heel wat ondiepe vennetjes en natte heide stukken verland.


Tussen de pollen pijpenstrootje groeit spagnum, hoogveen mos.

De berk en grove den zien kans om in deze stukken, die aan het verlanden zijn, te kiemen en versnellen zo het verlandingproces en er ontstaat een berkenbroek bos.


OP de volgende foto’s zien we het berkenbroekbos wat hier dan komt, met eventueel vuilbomen en een lijsterbes en braam.

Tijdens de bosvorming sterven de pijpenstrootje pollen door gebrek aan de zon.

Een gevallen stam.

Een gevallen stam laat zien dat het verlandingsproces verscheidene decennia duurt.

Een ander dichtgroeiend ven. Met ook weer het pijpenstrootje in een hoofd rol.

een ander dichtgroeiend ven. Met ook weer het pijpenstrootje in een hoofd rol.

De eik vertelt (26) ook Amerikaanse eiken passen zich aan.

Hier staan twee Amerikaanse eiken die al snel zijn vertakt. Normaal kennen we ze als grote bomen met lange rechte stammen, deze bomen hebben de neiging om bij licht concurrentie de hoogte in te schieten. Hier staan de bomen solitair en gaan ze net zoals andere bomen geen energie verspillen met hoogte groei maar gaan snel vergaffelen en vertakken om zo veel blad te kunnen dragen. Het is een relatief natte standplaats waardoor er minder zuurstof in de grond zit. In een natte grasvegetatie zijn er weinig opneembare voedingsstoffen aanwezig deze zit opgeslagen in de dikke zode laag. Deze zode belemmerd ook nog eens de lucht circulatie. Een dikke zompige grasvegetatie is  (in drenthe) vaak ook een aanwijzing voor een leemhoudende grond. Een mindere standplaats voor een grote boom. Deze Amerikaanse eiken hebben zich hier op aangepast.

standplaats eiken

standplaats eiken

amerikaanse eiken in het voorjaar

amerikaanse eiken in het voorjaar

Oude cultuur variëteiten in het Spaarbankbos

Hier in het Spaarbankbos staat een oude selectie van de hazelaar maar ook een beukenlaan met rode beuken. De naam is mij onbekend. Een soort met een bruinrode verkleuring in het blad. Het spaarbank bos is vroeger aangelegd met een recreatie functie, een wandel bos. Mensen selecteren en vermeerderen al sinds mensenheugenis planten om een specifieke eigenschap bv. kleur en grote van vruchten, bloemen en bladeren. Maar ook op bv resistentie tegen vorst, droogte of ziektes.

De hazelaar met bruin rode vlek in het blad.

Rode beuken blad.

Het verschil in kleur komt door  de invloed van de standplaats , meer of minder zonlicht/schaduw. En de erfelijke verschillen van de planten.

rode beukenlaan

rode beukenlaan

Onderhoud aan het Oudediep

Hier in het oude diep worden de eerste lessen van natuuronderhoud goed toegepast. Niet alles te gelijk doen. Op de foto is te zien dat het onderhoud aan de oevers in gedeeltes aan gepakt wordt. Niet alleen allen maar één kant te gelijk maar ook relatief kleine stukken. De natuur kan zich dan sneller herstellen. Onderhoud is noodzakelijk om te voorkomen dat de beekloop dicht groeit en het water niet meer weg kan. Het oude diep heeft ongetwijfeld ook een afwateringsfunctie. Maar ook door de verrijking of vermesting van ons landschap is het belangrijk dat de voedingsstoffen uitspoelen, afgevoerd worden door het water. Het veel voorkomen van soorten zoals lisdode, riet, manna en liesgras geven duidelijk de verrijking aan.

onderhoud aan de Oudediep

onderhoud aan de Oudediep

oudediep veel ruimte voor natuur

oudediep veel ruimte voor natuur

Berken op de Takkenheugte in het Reestdal

In natuurterreinen hebben Berken, eiken en grovedennen soms een heel eigen karakter, biotypen. Als planten zich ongestoord keer op keer kunnen vermeerderen passen ze zich aan een bepaalde standplaats aan. Deze berken zijn geen uitgesproken zachte of ruwe berk. Een hybride tussen deze twee soorten, er zijn meer hybriden dan uitgesproken soort echte berken. Zachte en ruwe berk kunnen elkaar bevruchten. Maar toch hebben deze berken als groep een heel eigen karakter.