Jeneverbes, Juniperus communis

Het is een sterke inheemse plant die veel voorkomt op landduinen/zandverstuivingen en heidevelden. De struiken zijn genetisch erg verschillend wat zich uit in een grote verscheidenheid aan vormen. Uitgegroeid is hij heel sterk kan dan enorme droogte en arme situaties verdragen. Maar ook halfschaduw verdraagt hij dan terwijl het een echte licht minnende plant is. Hij is besdragend en wordt door vogels gegeten en verspreid. Dankbaar is hij voor natte zomers, groeit dan behoorlijk zeker de jonge struiken. De grond moet echter wel goed ontwateren, kan niet tegen stilstaand water bv plasvorming. Groeit ook goed op goede grond maar is hier niet concurrentie krachtig. De plant is tweehuizig en heeft droge winderige omstandigheden nodig voor een goede bevruchting. Op de meeste standplaatsen waar de struwelen nu staan is dit niet meer zo.

oudere jeneverbes

oudere jeneverbes

De standplaats is heel divers dit komt door de leeftijd die de jeneverbes kan bereiken tot 200 jaar en zijn taaiheid. Als hij een keer een bepaalde leeftijd en grote heeft bereikt is hij onverwoestbaar en verdraagt schaduw en droogte en heeft een redelijk herstellingsvermogen ook na tak beschadiging. Vegetatief geeft hij nu afleggers, takken op de grond maken wortels en zo wordt de struik steeds groter.

jeneverbesstruweel,

jeneverbesstruweel,

De kiem en het kiemplantje hebben wel enige beschutting nodig van bv een heide pol of een open plekje in een grasachtige vegetatie. Deze plekjes hebben een dun strooisellaagje. En houden dan ook wat vocht vast en geven een beetje voeding.

Een jeneverbes struweel op een tot rust komende zandverstuiving

De struwelen zijn gegroeid toen het landschap veel opener was, door het andere landgebruik en de opkomst van de bosbouw zijn de struwelen opgesloten geraakt maar gaan zomaar niet dood.

jeneverbessen mantingerveld, vergrasd

jeneverbessen mantingerveld, vergrasd

Op het Staatsbosbeheer terrein bij echten hebben ze een struweel ruimte gegeven door het kappen van nogal wat vliegdennen en een bosje van Grove den. Met als gevolg dat er nu weer verjonging op treed. Toch wel een uitzonderlijk en een dappere beslissing die goed uitpakt. Want het ware prachtige bomen. Respect!! Een verjongende jeneverbes struweel is uitzonderlijk. Er is de noodzakelijke dynamiek in de standplaats, droge wind voor een goede bevruchting.

jonge jeneverbessen

jonge jeneverbessen

struikheide jeneverbes en bochtige smele

struikheide jeneverbes en bochtige smele

panorama totaal overzicht struikheide boswachtrij echten

panorama overzicht struikheide en jeneverbes struweel boswachtrij echten

Panorama van de heide in boswachterij Echten met een groot gedeelie bochtige smele

Panorama van de heide en jeneverbes struweel in boswachterij Echten met een groot gedeelte bochtige smele

Bessen en takken en naalden, afbeeldingen aanklikken voor vergrotingen



 

Op deze foto’s is een zich uitbreidend en verjongend jeneverbesstruweel te zien. Dit is tot stand gekomen door de oude struiken te laten stuiven. De wind heeft vat gekregen op de jeneverbes en het stuifmeel wordt door de wind verspreidt. Hiervoor zijn de nodige vliegdennen gesneuveld en is er een gedeelte van de heidevegetatie afgegraven om ook voor de nodige dynamiek te zorgen in temperatuur. Voor een goede zaadzetting hebben jeneverbessen de nodige dynamiek nodig.

 

afgegraven gedeelte en jonge jeneverbes

afgegraven gedeelte en jonge jeneverbes

bloeiende struikheide

bloeiende struikheide

bloeiende heide en bochtige smele

bloeiende heide en bochtige smele

jonge jeneverbes

jonge jeneverbes

bloeiende hei en afgraving

bloeiende hei en afgraving

Op dit gedeelte blijft de struikheide redelijk instant omdat de uitspoeling ongeveer even groot is als de aanvoer van voedingsstoffen. De aanvoer gebeurt door droge neerslag en bladval etc. Alleen op de hogere grof zandige gronden komt dit voor.

Foto’s gemaakt op het terrein van staatsbosbeheer bij echten

terrein links ruinerweg

terrein links ruinerweg, iets links boven van het midden



Jaren geleden is hier ten koste van de nodige vliegdennen de aanzet gegeven tot verjonging van het jeneverbes struweel. Door de kap van de vliegdennen kreeg de wind meer invloed en konden de jeneverbessen gaan stuiven. De wind krijgt dan vat op de struiken en er ontstaan wolkjes van stuifmeel. Waardoor er een goede bevruchting ontstaat en als dan de vogels de bessen verspreiden ontstaan er zaailingen. Dit is hier dan ook gebeurd. Wat er nu gebeurt is dat de berken niet meer voldoende bestreden worden door begrazing en het langzaam in een berkenbos veranderd met restanten van het jeneverbes struweel. Het probleem van natuurbouw is niet de eerste aanleg maar het onderhoud om de gekozen doel of plantgemeenschap in stand te houden. En kostenplaatje van decennia. Meer foto’s op heideterrein Echten

jong jeneverbes struweel wat enig zins wordt bij gehouden

jong jeneverbes struweel wat enigzins wordt bij gehouden, opschot wordt verweiderd

heide met opslag

heide met opslag, van grove den en berk

heide met berk opslag

heide met berk opslag, sommige berken zijn al bijna 10 jaar oud

braam en gras vegetatie

braam en grasvegetatie, na kap van een groep grove dennen.



Jeneverbesstruweel echtenerzand, voorjaar 2018. 90% van de opslag van berk en grove den verwijderd. Wel een toename van grassen zoals Duinriet en bochtige smele, maar deze zal ongetwijfeld door beweiding bestreden worden als dit noodzakelijk is. Een heide terrein/zandverstuiving is een dynamisch geheel ook het beheer hiervan. (Foto’s even aanklikken.)



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: